مالیه عمومی و بودجه

۱. مفهوم مالیه عمومی: بررسی نقش اقتصادی دولت، درآمدها (مالیات‌ها و عوارض) و تخصیص بهینه منابع عمومی؛

۲. تعریف بودجه: سند جامع پیش‌بینی کلیه دریافت‌ها و پرداخت‌های دولت برای یک دوره مالی مشخص (معمولاً یک‌ساله)؛

۳. اصول بودجه‌ریزی: شامل اصول بنیادین سالانه بودن، جامعیت، وحدت، تخصیص، تخمینی بودن درآمدها و تعهدی بودن هزینه‌ها؛

۴. روش‌های بودجه‌ریزی: تکامل از بودجه سنتی (فهرست اقلام) به بودجه برنامه‌ای و بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد (PBB)؛

۵. مراحل گردش بودجه: چرخه چهارگانه شامل تهیه و تنظیم (دولت)، تصویب (مجلس)، اجرا (دستگاه‌ها) و نظارت (دیوان محاسبات)؛

۶. منابع درآمدی دولت: تفکیک درآمدهای مالیاتی، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (نفت و گاز) و واگذاری دارایی‌های مالی (اوراق بدهی)؛

۷. کسری بودجه: انواع کسری (عملیاتی، ساختاری، پولی)، آثار تورمی آن و روش‌های جبران از طریق بازار سرمایه یا استقراض؛

۸. وظایف اقتصادی دولت: تثبیت اقتصادی، توزیع عادلانه درآمدها و تخصیص منابع به کالاهای عمومی (Public Goods)؛

۹. نظارت بر بودجه: نظارت مالی حین خرج (ذی‌حسابان) و نظارت قانونی پس از خرج (گزارش تفریغ بودجه توسط دیوان محاسبات)؛

۱۰. کاربرد آموزشی و شغلی: مبحث اصلی آزمون‌های استخدامی دستگاه‌های اجرایی، کارشناسی ارشد مدیریت و حسابداری دولتی.